Μια φορά κι ένα καιρό, ήταν ένα παιδί που πάντα χαμογελούσε, ότι κι αν συνέβαινε. Ο Ανδρόνικος, από τότε που θυμόταν τον εαυτό του, είχε ένα χαμόγελο που δεν έμοιαζε με των άλλων παιδιών.
Δεν ήταν εκείνο το χαμόγελο που βγαίνει επειδή όλα πάνε όπως θέλουμε, αλλά εκείνο που μένει ακόμη κι όταν κάτι σε πονά. Στο σχολείο δεν ήταν ο καλύτερος μαθητής. Ξεχνούσε ημερομηνίες, μπερδευόταν στα προβλήματα, δεν έκανε τις εργασίες σωστά και πολλές φορές οι άλλοι γελούσαν όταν σήκωνε το χέρι του για να απαντήσει.
Όμως η ψυχή του ήταν καθαρή σαν νερό που μόλις ανέβλυσε από πηγή. Έβλεπε τον συμμαθητή του να κάθεται μόνος και πήγαινε δίπλα του. Άκουγε κάποιον να τον κοροϊδεύουν και έλεγε έναν καλό λόγο.
Και όταν ερχόταν η Κυριακή, εκείνοι έτρεχαν στην πλατεία, ενώ ο Ανδρόνικος, με το μικρό του Ευαγγέλιο στην τσέπη, πήγαινε στην εκκλησία.
«Αντί να μάθεις ξένες γλώσσες, πας κατηχητικό;» κορόιδευε ο Γιάννης.
«Μ’ ένα ψαλτήρι θα χτίσεις το μέλλον σου;» γελούσε ο Γιώργος.
Κι ο Ανδρόνικος, αντί να θυμώσει, τους κοιτούσε με εκείνο το ήσυχο βλέμμα και έλεγε: «Χαίρομαι που είστε εδώ. Να σας έχει ο Θεός καλά».
Ένα βράδυ, όταν γύρισε από το κατηχητικό, η μητέρα του τον βρήκε να κρατά το Ευαγγέλιο ανοιχτό. Στα χείλη του έτρεμε μια φράση που την επαναλάμβανε σαν προσευχή: «Μακάριοι οἱ πραεῖς…». Και σαν να μην του έφτανε, διάβαζε κι άλλο, ψιθυρίζοντας: «Χαίρετε καὶ ἀγαλλιᾶσθε…».
«Γιατί το λες έτσι, παιδί μου;» ρώτησε η μητέρα του. «Γιατί… δεν είναι υπόσχεση για τους δυνατούς, μα για όσους μένουν με τον Χριστό», απάντησε.
Πέρασαν χρόνια. Τα παιδιά μεγάλωσαν. Οι συμμαθητές του έγιναν πετυχημένοι: ο Νικόλας γιατρός, ο Γιάννης αρχιτέκτονας, ο Μανώλης με δική του τουριστική επιχείρηση, ο Γιώργος ανώτερο στέλεχος στην τράπεζα, ο Παντελής περιζήτητος τεχνίτης. Είχαν φήμη, πλούτο, σπίτια μεγάλα, αυτοκίνητα λαμπερά. Είχαν σχεδόν τα πάντα.
Ο Ανδρόνικος ζούσε από το μικρό καφενείο που του είχε αφήσει ο πατέρας του, σε ένα στενό που μοσχοβολούσε καφέ και ζεστό ψωμί.
Στην εκκλησία ήταν εξαιρετικός ψάλτης. Δεν έψελνε για να ακουστεί, μα για να προσευχηθεί. Κι όταν έλεγε το «Κύριε, ἐλέησον», έμοιαζε να χωρά μέσα του όλη τη λύπη και να την κάνει ταπείνωση, χωρίς να σπάει.
Κι όμως, όσο περνούσε ο καιρός, οι άλλοι δεν είχαν το χαμόγελο του Ανδρόνικου. Ο Νικόλας είχε πάρει διαζύγιο, ο Γιάννης ήταν δυστυχισμένος στο γάμο του, ο Μανώλης ζούσε άστατα για να καλύψει το κενό. Ο Γιώργος δεν είχε φίλους, μόνο γνωριμίες. Ο Παντελής δούλευε τόσο που δεν προλάβαινε να ζήσει.
Μια μέρα, όλοι αντάμωσαν στο γαμήλιο τραπέζι του Κωνσταντίνου, του συμμαθητή που έγινε διάσημος ηθοποιός. Στον γάμο του, ο Κωνσταντίνος φορούσε το πιο φωτεινό του χαμόγελο—εκείνο που έμαθε να φορά στη σκηνή. Μα μέσα του ήξερε πως δεν είναι ευτυχισμένος.
Στην τέλεση του Μυστηρίου, ο Ανδρόνικος κάθισε στο ψαλτήρι. Χαιρέτισε με τα μάτια όλους τους παλιούς συμμαθητές, όχι σαν να τους θυμήθηκε απλώς, αλλά σαν να τους κουβάλησε στην προσευχή του. Κι αργότερα στο τραπέζι έσπευσε να τους αγκαλιάσει.
Εκείνοι μιλούσαν με περηφάνεια για κατορθώματα. Ο Ανδρόνικος είπε ταπεινά πως κράτησε το καφενεδάκι του πατέρα του και τους κάλεσε όποτε ήθελαν να πάνε να τους κεράσει. Την επόμενη κιόλας μέρα, πήγαν όλοι.
Κάθισαν γύρω από ένα τραπέζι παλιό. Ο Ανδρόνικος τους σέρβιρε γλυκό του κουταλιού. Και τότε, ο Νικόλας είπε: «Πες μας… ποιο είναι το μυστικό σου; Εμείς τα έχουμε όλα, κι όμως νιώθουμε άδειοι. Εσύ, που δεν έχεις τίποτα μεγάλο, έχεις ειρήνη».
Ο Ανδρόνικος άνοιξε ένα μικρό Ευαγγέλιο: «Το μυστικό… σας το έλεγα από τότε που ήμασταν παιδιά. Ο Χριστός είναι η χαρά. Όχι η χαρά που κερδίζεται, αλλά εκείνη που χαρίζεται. Είπε: “Εἰρήνην τὴν ἐμήν δίδωμι ὑμῖν”».
Ο Γιώργος κούνησε το κεφάλι. «Εγώ ειρήνη δεν έχω. Έχω φόβο μην τα χάσω». Ο Ανδρόνικος τον κοίταξε με συμπόνια. «Κι ο Κύριος είπε: “Μὴ θησαυρίζετε… ὅπου σὴς… καὶ κλέπται”. Δεν το είπε για να μας φτωχύνει. Το είπε για να μη γίνουμε δούλοι».
Ο Παντελής αναστέναξε για τη δουλειά, ο Μανώλης για το κενό των ταξιδιών, ο Γιάννης για τη μοναξιά στο σπίτι. Ο Ανδρόνικος δεν τους έκανε κήρυγμα. Τους μίλησε για τη συγχώρεση και την αγάπη.
«Η χαρά μου δεν είναι χαρακτήρας. Είναι καρπός. Καρπός του Αγίου Πνεύματος. Γι’ αυτό μένει. Όταν κοινωνώ, όταν εξομολογούμαι, όταν προσεύχομαι, παίρνω Ζωή. Και τότε μπορώ να χαμογελώ, επειδή ο Χριστός νίκησε τον θάνατο».
Κοίταξε έναν – έναν τους φίλους του: «Θέλετε να δοκιμάσετε; Να έρθετε την Κυριακή στη Λειτουργία. Και θα δείτε πως η χαρά δεν αγοράζεται. Χαρίζεται».
Δεν έγινε ξαφνικά θαύμα σαν πυροτέχνημα. Έγινε μια μικρή κίνηση μέσα τους, σαν πρώτη ανάσα μετά από χρόνια. Όταν σηκώθηκαν να φύγουν, ο καθένας υποσχέθηκε να έρθει. Ο Ανδρόνικος τους ξεπροβόδισε στην πόρτα και μόλις έμεινε μόνος, γύρισε στην εικόνα του Χριστού και είπε σιγανά: «Ευχαριστώ».
Γιατί η ιστορία αυτή ήταν στην πραγματικότητα μια ιστορία για τον Χριστό που δίνει ειρήνη. Και για ανθρώπους που είχαν τα πάντα, μα δεν είχαν Εκείνον. Μέχρι που τόλμησαν να Τον ζητήσουν.
Κι έτσι, το καφενείο του Ανδρόνικου δεν έγινε απλώς χώρος για καφέ και γλυκό του κουταλιού. Έγινε μια μικρή αυλή επιστροφής. Εκεί όπου οι “πετυχημένοι” έμαθαν πως η μεγαλύτερη επιτυχία δεν είναι να φαίνεσαι ευτυχισμένος, αλλά να γίνεσαι, με τη Χάρη του Θεού, πραγματικά ζωντανός.
— ΤΕΛΟΣ —
